Җиңү бәйрәме алдыннан социаль мошенниклык очраклары ешаерга мөмкин

Хәзерге вакытта республикада социаль мошенниклык очракларының кимүе күзәтелә. Быел Татарстанда мондый 5 очрак теркәлгән. Былтыргы күрсәткечләр белән чагыштырганда, бу 75 процентка азрак. Бу төр җинаятьләрнең күпчелеге, нигездә, республиканың Казан, Яр Чаллы, Түбән Кама, Бөгелмә кебек эре шәһәрләрендә теркәлә. Бу хакта бүген ТР буенча Эчке эшләр министрлыгында узган матбугат конференциясендә әлеге министрлыкның җинаятьчеләрне эзләү идарәсе башлыгы урынбасары, полиция полковнигы Юрий Самойлов сөйләде.

Шуңа да карамастан, ул Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 70 еллыгы алдыннан социаль мошенниклык очраклары ешаю ихтималына игътибар юнәлтте. “Өстәмә түләүләр, субсидияләр, азык-төлек пакеты алып килгән социаль хезмәткәрләр ролендә җинаятьчеләр пенсионерларның өйләренә кереп, акчаларның кайда сакланганлыгын белеп ала һәм өй хуҗасының игътибарын башкага юнәлтеп, аларны урлый. Еш кына мошенниклар субсидияне эре купюралар белән “бирә”. Нәтиҗәдә, бу акчаларның сувенир гына булуы ачыклана”, – дип сөйләде Юрий Самойлов. Аның сүзләренә караганда, мондый төр җинаятьләр тозагына, кагыйдә буларак, 65 яшьтән өлкәнрәк пенсионерлар каба.

Вакыт узу, фән казанышлары үсү белән, мошенниклар да кул кушырып утырмый, алдауга корылган гамәлләрен даими рәвештә камилләштереп торалар, диде чыгыш ясаучы. Гадәттә алар кырын эшләрен күрәзәче, экстрасенс, дарулар яки көнкүреш техникасы сатучы роленә кереп башкара. Соңгы вакытта кырыгалдарларның Украинадан килгән качаклар роленә кереп, корбаннарыннан залогка акча алып тору белән бәйле җинаять очраклары да теркәлгән. Шулай ук кредит картасы блокировкалану, лотереяга кыйммәтле бүләк оту, бәлагә юлыккан туганына “ярдәм итү” – һаман да явыз ниятлеләрнең корбаннары малын кулга төшерүнең төп ысуллары булып кала бирә. Полиция полковнигы сүзләренчә, күп очракта социаль мошенниклык белән бәйле җинаятьләрне шәхсән аралашу вакытында, чегәннәр яисә шәһәрдән шәһәргә күчеп, акча эшләүнең җиңел юлларын эзләүче “гастролерлар” кыла. Нәтиҗәдә, җинаятьчеләрне эзләү шактый авырлаша. Былтыр 102 социаль мошенниклык очрагы теркәлгән, нибары 27се җинаять эше буларак тикшерелгән.

Өлкән яшьтәгеләрне алдау белән бәйле җинаятьләрнең берсе моннан 1 атна чамасы элек була. 27 февраль көнне полиция хезмәткәрләре Казанның Киров районында Иваново өлкәсеннән килгән 2 хатын-кызны тоткарлый. Аларның берсе 80 яшьлек әби фатирына урын-җир кирәк-яраклары сатучы ролендә керә һәм, өй хуҗасы башка бүлмәгә кереп китү белән, ул аның 25 мең акчасын урлап, качып китмәкче була. Әмма шикле хатын-кызны һәм аны урамда көтеп торган җинаятьтәшен патруль-пост хезмәткәрләре кулга ала.

Шулай ук быел гыйнвар аенда мошенниклыкта гаепләнеп, таҗик хатын-кызы 2,5 елга хөкем ителгән. Ул мәктәптә укучы кызларның ышаныч даирәсенә кереп, аларның әти-әниләре белән танышуны сәбәп итеп, өйләренә кергән, балигъ булмаганнардан акча һәм кыйммәтле бизәнү әйберләренең кайда сакланганлыгын әйттергән һәм, уңайлы вакыт килеп чыгу белән, аларны урлап качкан. Берничә җинаять исә башка схема буенча башкарылган: әлеге хатын-кыз мәктәптән кайтып баручы кече сыйныфта укучы кызларга зәркән бизәнү әйберләре тагып йөрүнең ни дәрәҗәдә куркыныч булуын аңлаткан һәм аларны салып куярга киңәш иткән. Нәтиҗәдә, ул кыйммәтле эшләнмәләрне салдырырга булышкан һәм аларны кызларның мәктәп сумкаларына салып куйган кыяфәт чыгарып, чынлыкта, урлаган.

Юрий Самойлов сүзләренчә, хәзерге вакытта полиция хезмәткәрләре халык арасында мошенникларның эшчәнлек схемалары турында мәгълүмат тарата. Бу төр җинаятьләрне профилактикалау юнәлешендә “Сак булыгыз, мошенниклар!” социаль акциясе уздыру да күздә тотыла, дип полиция вәкиле аң булырга өнди.

Таныш булмаган кешеләрдән телефон аша алынган мәгълүматларның дөреслеген тикшерергә, эш шәхси документларга, банк картасына кагылса, алар биргән инструкция буенча эш итүдән тыелырга кирәк. Банк хезмәткәрләре клиентларыннан беркайчан да ПИН-код сорамый – шуны истән чыгармау зарур. Юк бәядән алтын әйберләр, көнкүреш техникасы тәкъдим итсәләр яки залогка калдырмакчы, бозым “чыгармакчы” булсалар, туган-тумачага, күрше-күләнгә әйтүдән тартынмаска, дип киңәш итә полиция.