Беренче язгы үлән барлыкка килгәч, йокыдан талпаннар, кан эчә торган иксодлар гаиләсе вәкилләре уяна, алар талпан энцефалиты һәм талпан боррелиозы кебек йогышлы авыруларны ташучылар булып хезмәт итәләр. Апрельдән октябрьгә кадәр талпаннар активлыгы сезоны. Аларның активлыгының иң югары ноктасы май, июнь айларына туры килә. Талпаннар кешегә урманда гына түгел, ә шәһәр паркларында, бакчаларында, бакчаларында да һөҗүм итә. Талпан транспортта утырган гөмбәче яки бакчачы белән сезгә күчә ала, шулай ук йорт хайваннары йоннары яки кыр чәчәкләре белән өйгә килә ала.
Ничек йоктырырга мөмкин?
- урманнарда, урман паркларында, шәхси бакча-бакча участокларында.
- этләр, мәчеләр яки кешеләр талпаннарны керткәндә киемдә, чәчәкләр белән.
- чимал сөт һәм аннан әзерләнгән продуктларны ашаганда
- талпанны ватканда яки тешләү урынын тараганда.
Авыруның төп билгеләре:
Авыру кискен башлана, салкын тию, көчле баш авырту, температураның 38-39 градуска кадәр күтәрелүе, күңел болгану, косу белән бергә бара. Мускул авыртулары борчый.
Вируслы энцефалиттан ничек сакланырга?
- утырырга яки үләнгә ятарга ярамый
- кием һәм тәнне игътибар белән тикшерегез
- йөргәннән соң хайваннарны тикшерегез
- яңа өзелгән үсемлекләрне бүлмәгә кертмәгез.
Урманга чыгуны планлаштырганда:
- башыгызны һәм муеныгызны баш киеме белән каплагыз, капюшон белән яхшырак.
- җиңел кием кулланыгыз
- җиңнәр озын булырга тиеш
– күлмәкне чалбарларга, чалбар очларын чулпыларга һәм итекләргә салыгыз.
– куркыту чараларын кулланыгыз-реппелентлар. Препаратларны кулланганчы, Инструкция белән танышырга кирәк.
Әгәр дә талпан тешләсә, нәрсә эшләргә?
Талпан тешләгәндә ашыгыч рәвештә якынрак медицина органицазиясенә мөрәҗәгать итәргә кирәк, анда талпан алыначак һәм тикшеренүгә аккредитацияләнгән лабораториягә җибәреләчәк, ә тешләү урынын тикшерәчәкләр һәм эшкәртәчәкләр, үзләре алынган талпаннар тикшеренүгә җибәрелми.